Voor 't begrijpen van de werking van aromatische stoffen is het handig om het verschil te weten tussen exsudaten, absolues, attars, infusies, tincturen, extracten en distillaten.
Exsudaten:
Een exsudaat is een vloeistof die door de vaten van de plant uitgezweet wordt. Het zijn dus producten die rechtstreeks door de plant worden afgescheiden zoals gommen, harsen en balsems. Het zijn ruwe producten die vaak met behulp van oplosmiddelen of door distillatie verder verwerkt worden.
Extracten:
Een extract is een product verkregen uit plantaardig basismateriaal waaraan één of meerdere oplosmiddelen toegevoegd zijn. Voor welk oplosmiddel gekozen wordt hangt helemaal af van het einddoel van het extract. Per land bestaat er een lijst van toegelaten oplosmiddelen. Afhankelijk van het gebruik van 't extract, bijvoorbeeld voor de voedingsindustrie, de parfumerie, farmacie of cosmetica wordt gekozen voor een bepaald oplosmiddel. Deze lijst vertoont verschillen per land. Hexaan en ethanol zijn de meest gebruikte oplosmiddelen omdat ze voor de meeste doeleinden en in de meeste landen aanvaard worden. De benaming van de producten wordt door de gebruikte basisproducten en de extractietechniek bepaald. Zo is een 'concrete' (ook wel vette olie genoemd) een extract van een verse plant, terwijl een resinoïde een extract is van een droge plant.
Extracten van specerijen en aromaten worden meestal oleoresinen genoemd. In deze gevallen wordt het oplosmiddel volledig of bijna volledig verwijderd door concentratie en verdamping. Deze extracten zijn meestal hard of kleverig en moeilijk te verwerken. Ze moeten eerst zorgvuldig verwarmd worden. Om ze meer handelbaar te maken, kan men een oplosmiddel gebruiken als verdunning (bijvoorbeeld een vette olie).
Absolues:
Een absolue is een extract met ethanol van een dikke olie of harsachtige substantie. Elke extractie wordt gevolgd door een koude filtratie, bij een temperatuur variërend van -5°C tot -15°C. Hierdoor worden waxen en andere onoplosbare stoffen afgescheiden. De geconcentreerde filtraten leveren een product dat gemakkelijker is om te verwerken, vooral in de parfumerie waar veel alcohol oplossingen worden gebruikt. De waxen worden ook veel in cosmetica verwerkt.
Infusies en tincturen:
De planten worden gedurende een bepaalde tijd in alcohol gelegd of in een mengsel van water met alcohol. De extracten die op die manier ontstaan worden uitsluitend gefiltreerd en verder als zodanig gebruikt zonder dat ze verder geconcentreerd worden.
Distillatieproducten:
Essentiële olie wordt verkregen door distillatie van bepaalde planten. Door verhitting worden de essentiële oliën meegevoerd met stoom. Na afkoeling wordt de essentiële olie gescheiden van de waterdamp. Door decantatie worden olie en water gescheiden. Het water dat overblijft kan ook gebruikt worden voor cosmetische doeleinden. In sommige gevallen worden essentiële oliën verkregen door middel van 't uitoefenen van druk, denk hierbij aan 't uitpersen van citrusvruchten bijvoorbeeld.
Attars:
Een Attar is een traditioneel Indisch co-distillaat van sandelhout met een andere bloem. Gulab Attar is een co-distillaat van sandelhout met rozen. De concentratie aan bloemen bepaalt de prijs.
Essence:
Het woord essence is een minder precieze aanduiding dan essentiële olie. De Engelstaligen gebruiken ook de termen 'essential oil' en 'oil'. Maar in de praktijk worden beide termen veelal door elkaar heen gebruikt. Dat brengt veel verwarring met zich mee. Om deze verwarring tegen te gaan werd de term 'natuurlijke olie' of 'natural oil' ingevoerd. Een natuurlijke olie is een mengsel van verschillende natuurlijke producten die een geur opleveren die de geur van een essentiële olie benadert. Het kan ook een co-distillatie zijn van verschillende planten. Het zijn natuurlijke producten maar geen zuivere producten.
